„Pamiętniki Hadriana” to najsłynniejsza powieść Marguerite Yourcenar (1903-1987), francuskiej pisarki, która w 1980 roku jako pierwsza kobieta została przyjęta do Akademii Francuskiej. Praca nad książką zajęła autorce piętnaście lat, zaczęła ją pisać jeszcze w Europie przed II wojną światową, skończyła w Stanach w 1951 roku.

Powieść ma formę listów, które stojący nad grobem cesarz imperium rzymskiego, następca Trajana, pisze do swojego wnuka Marka Aureliusza. Hadrian – mądry władca i administrator, dzielny żołnierz, a przy tym filozof i znawca sztuki – ma świadomość, że wkrótce odejdzie, dlatego opowiada Markowi Aureliuszowi całe swoje życie, od dzieciństwa. Yourcenar doskonale imituje styl pamiętników cesarza, a jej powieść to znakomite studium rzymskiego władcy, który stara się zrozumieć każdego człowieka, nawet wroga. To także zajmująca i napisana za znawstwem panorama cesarstwa – ogromnego imperium, do którego należała Brytania i część Azji. Wybitną powieścią Yourcenar zachwycał się sam Tomasz Mann i wcal to nie dziwi.